مُـناشَدَه، یعنی گفتن کلمه « اُنشِدُ کُم باللهِ » در ابتدای هر سخن، که به معنای «شما را به خدا قسم می دهم» می باشد. مُـناشَدَه، روشی برای استدلال محکم، و نیز تاثیرگذاری عمیق، بر روی طرف مقابل است، و معمولا در مواقع بسیاری مهم و حیاتی، از این نوع کلام، استفاده می شود.

حضرت علی(ع)، از این شیوه، بارها برای اثبات امامت و خلافت برحق خویش، بهره برده که در کتاب های حدیث اهل سنت و شیعه، ثبت گردیده است. بر اساس منابع تاریخی، مشهورترین مناشده، در روز شورا، انجام گردید.

روز شورا

روز شورا، روزی بود که «مقداد بن أسود» به دستور خلیفه دوم ـ عمربن الخطاب ـ شش نفر را که عبارت بودند از: حضرت علی(ع)، عثمان، طلحه، زبیر، سعدبن وقاص، عبدالرحمان بن عوف، را به عنوان «شورای تعیین خلیفه سوم»، در یک خانه، جمع کرد تا با رأی گیری، یکی از آن ها به عنوان خلیفه، انتخاب شود.

حضرت علی(ع) در جمع حاضران، برای اثبات شایستگی خود پیرامون امر خلافت، استدلال های محکمی را مطرح نمود که به «احادیث المناشده» نیز معروف شده است. این حادثه، در سال ۲۳ هجری قمری، اتفاق افتاد.

متن حدیث

عَن عامِرِ بنِ وائِلَهَ ، قالَ : کُنتُ مَعَ عَـلِـیٍّ(ع) فِـی البَیتِ ، یَومَ الشُّوری

از عامر بن وائله، روایت است که گفت: من در روز «شورا» با علی(ع) در آن خانه [که شش نفر مورد نظر خلیفه دوم در آنجا حضور داشتند] بودم

فَسَمِعتُ عَلِیّاً یَـقُولُ لَهُم :

و شنیدم که علی(ع) به آن ها فرمود:

لَـأحْـتَـجَـنَّ علیکُم بِما لا یَستَطِـیـعُ عَرَبِـیُّـکُم وَ لا عَجَـمِـیُّـکُم ، یُـغَـیِّـرُ ذلِکَ.

[امروز] چنان با شما إحتجاج کنم [و دلیل و برهان بیاورم] که هیچکدام شما از عرب هایتان و عجم هایتان، توانایی نخواهید داشت که استدلال مرا تغییر دهید[= مرا شکست دهید].

۱ـ ثُمَّ قالَ(ع) : اُنشِدُ کُم بِاللهِ ، اَیُّـهَا النَّـفَـرُ جَمِـیعاً ! ، أ فِـیکُم اَحَـدٌ ، وَحَّـدَ اللهَ قَبلِـی ؟

سپس حضرت فرمود: شما را به خدا قسم می دهم، ای همه کسانی که در اینجا هستید، آیا در میان شما، کسی هست که در اقرار به یگانگی خداوند، قبل از من اقدام کرده باشد؟

قالُوا: أللّهُمَّ لا.

گفتند: به خدا، نه.

***************

۲ـ قال(ع) : فَـاُنشِدُ کُم بِاللهِ ، هَـل فِـیکُم أحَـدٌ ، لَهُ أخٌ مِثلُ أخِـی جَعـفَرُ الطَّیارُ فِـی الجَـنَّـهِ ، معَ المَلائِکَهِ ، غَیرِی ؟

علی(ع) فرمود: شما را به خدا قسم می دهم، آیا در میان شما کسی هست که برای او برادری مانند برادر من ـ جعفر بن ابیطالب مشهور به جعفر طیار ـ باشد که در بهشت با فرشتگان به سر می برد؟

قالُوا : اَللُهُمَّ  لا .

گفتند: به خدا، نه.

**************

۳ـ قال(ع) : فَـاُنشِدُ کُم بِِاللهِ ، هَل فِـیکُم أحَـدٌ لَهُ عَـمٌّ مِثلُ عَـمِّـی حَمزَهَ اَسَدُ اللهِ وَ اَسَدُ رَسُولِهِ ؛ سَیِّدُ الشُّهَداءِ ، غَیرِی ؟ .

فرمود: شما را به خدا قسم می دهم، آیا جز من، کسی در میان شما هست که برای او عمویی مانند عموی من ـ حمزه باشد که شیر خدا، و شیر رسول الله، و سید و آقای شهیدان ـ باشد؟

قالُوا : اَللّهُمَّ لا.

گفتند: به خدا، نه.

**************

۴ـ قال(ع) : فَـاُنشِدُ کُم بِاللهِ ، هَـل فِـیکُم اَحَدٌ ، لَهُ زَوجَهٌ ، مِثلُ زَوجَـتِـی فاطِمَهُ بِنتُ مُحَمَّدٍ(ص) ؛ سَیِّدَهُ نِساءِ اَهلِ الجَـنَّـهِ ، غَیرِی ؟.

فرمود: شما را به خدا قسم می دهم، آیا غیر از من، کسی در میان شما هست که برای او همسری باشد مانند همسر من؛ فاطمه دختر محمد؛ بانوی زنان بهشت؟

قالُوا : اَللّهُمَّ  لا .

گفتند : به خدا، نه.

**************

۵ـ قال(ع) : فَـاُنشِدُ کُم باللهِ ، هَل فِـیکُم اَحَدٌ ، لَهُ سِبطانِ ، مِثلُ سِبطَیِ الحَسَنُ وَ الحُسَینُ ؛ سَیِّدا شَبابِ اَهلِ الجَـنَّـهِ ، غَیرِی ؟ .

فرمود: شما را به خدا قسم می دهم، آیا جز من کسی در میان شما هست که برای او دو فرزند باشد، مانند دو فرزند من، حسن و حسین؛ دو آقای جوانان بهشت؟

قالُوا : اَللّهُمَّ  لا .

گفتند: به خدا، نه.

**************

۶ـ قال(ع) : فَـاُنشِدُ کُم بِاللهِ ، هَل فِـیکُم اَحَـدٌ ناجا رَسُولَ اللهِ ، عَشرَ مَرّاتٍ یُـقَـدِّمُ بَینَ یَدَی نَجواهُ صَدَقَهً ، قَـبـلِـی ؟

فرمود: شما را به خدا قسم می دهم، آیا غیر از من کسی در میان شما هست که قبل از من، ده بار در پیشگاه رسول خدا(ص) ، با آن حضرت، نجوا [= صحبت درِ گوشی] کرده باشد، و هر بار [هم] صدقه داده باشد؟

قالُوا : اَللّهُمَّ لا.

گفتند: به خدا، نه.

***************

۷ ـ قال(ع) :  فَـاُنشِدُ کُم باللهِ ، هَل فِـیکُم اَحَدٌ ، قالَ لَهُ رَسُولُ اللهِ(ص) :

فرمود: شما را به خدا قسم می دهم، آیا غیر از من، در میان شما، کسی هست که رسول خدا(ص) در باره ی او فرموده باشد:

« مَـن کُنتُ مَـولاهُ ، فَعَلِیٌّ مَـولاهُ ، اَللّهُمَّ والِ مَـن والاهُ ، وَ عادِ مَن عاداهُ ، لِـیُـبَـلِّـغِ الشاهِدَ مِنکُم اَلغائِـبَ » ، غَیرِی ؟

« هر کس که من مولای او هستم، علی(ع) نیز مولای او می باشد، خدایا دوست بدار هر کس که علی(ع) را دوست دارد، و دشمن بدار هر کس که با علی(ع) دشمنی می کند، [و] باید حاضران از شما، این گفتار را به غائبان برسانند»؟

قالُوا :  اللّهُمَّ لا.

گفتند: به خدا، نه.

*************

۸ ـ قال(ع) : فـاُنشِدُ کُم باللهِ ، هَـل فِـیکُم اَحَدٌ ، قالَ لَهُ رَسُولُ اللهِ(ص) :

فرمود: شما را به خدا قسم می دهم، آیا غیر از من، در میان شما، کسی هست که رسول خدا(ص) در باره ی او دعا کرده و چنین گفت:

« اَللّهُمَّ إئْـتِـنِـی ، بِأحَبَّ الخَلقِ إِلَیکَ ، وَ إِلَـیَّ ، وَ أشَدِّهِـم حُـبّاً لَکَ ، وَ حُـبّـاً لِـی ، یَـأکُلْ مَـعِـی هذا الطّائِـرَ » ،

« خداوندا !، کسی را نزد من بفرست، که از همه مخلوقات نزد تو و نزد من، عزیزتر باشد، و او نیز تو و مرا، از همه ی مخلوقات، بیشتر و شدیدتر دوست بدارد، تا این پرنده [ی بریان شده ] را با من بخورد»

فَـأتاهُ ، فَتأکَـلَ مَعَهُ ، غَیرِی ؟

پس خداوند نیز[دعایش را مستجاب کرده و] چنین کسی را به وی عنایت فرمود [که من باشم]، تا با آن حضرت، غذا بخورد؟

قالُوا : اللّهُمَّ لا.

گفتند: به خدا، نه.

****************

۹ ـ قال(ع) : فَـاُنشِدُ کُم بِاللهِ ، هَـل فِـیکُم اَحَـدٌ ، قالَ لَهُ رسولُ اللهِ(ص) :

فرمود: شما را به خدا قسم می دهم، آیا غیر از من، در میان شما، کسی هست که رسول خدا(ص) در باره ی او فرموده باشد:

« لَـاُعْـطِـیَـنَّ الرَّایَـهَ غَداً ، رَجُـلاً ، یُحِبُّ اللهَ وَ رَسُولَهُ ، لا یَرجِـعُ ، حَـتّی یَـفـتَـحَ اللهُ علی

یَدَیهِ ، إِذ رَجَـعَ غَیرِی مُنهَزِماً ، غَیرِی ؟

«فردا، حتما پرچم [سپاه اسلام] را به [دست] مردی می دهم که خدا و پیامبرش را دوست دارد، [و] از میدان نبرد بازنمی گردد مگر آن که پروردگار، به وسیله دست هایش، فتح و پیروزی، نصیب [مسلمین] فرماید». در حالی [افرادی] غیر از من، شکست خورده و از میدان جنگ فرار کرده بودند؟

قالُوا :  اَللّهُمَّ لا.

گفتند: به خدا، نه.

*************

۱۰ـ قال(ع) : فَـاُنشِدُ کُم باللهِ ، هَـل فِـیکُم اَحَـدٌ ، قالَ فیهِ رَسُولُ اللهِ(ص) لِـبَـنِـی وَلِـیـعَـهٍ : « لَـتَـنْـتَـهُنَّ  اَو لَـأبْـعَـثَـنَّ إلَـیـکُم رَجُـلاً کَـنَـفـسِی ، طاعَـتُهُ کَـطاعَـتِـی ، وَ مَعصِـیَـتُـهُ کَـمَـعـصِـیَـتِـی ، یَغْشاکُم بِالسَّیفِ » ، غَیرِی ؟

فرمود: شما را به خدا قسم می دهم، آیا غیر از من، در میان شما، کسی هست که رسول خدا(ص) در باره ی او به [مردم قبیله ی] «بنی ولیعه» فرموده باشد: باز می ایستید [و دست از مزاحمت برای مسلمانان دست برمی دارید]، یا آن که مردی را به سوی شما بفرستم که [وجودش] مانند وجود من است، و اطاعت از او، مانند اطاعت از من است، و نافرمانیِ او، مانند نافرمانیِ من است،  تا با شمشیر شما را بپوشاند [= تا شما را با ضربات شمشیرش از پای درآورد]؟

قالُوا :  اَللّهُمَّ لا.

گفتند: به خدا، نه.

… ادامه دارد.

پی نوشت:

آثارالصادقین/ج۱/ص۱۹۷/ح۱ ، به نقل از کتاب  مَـناقِبِ إبن مُغازِلِـی/ص۱۱۲ تا ۱۱۸، با تصرف.

امام علی(ع) و حدیث «المُناشَدَه» – بخش اول

مطالب مرتبط

مقاوم سازی انسان – بخش چهارم

سفر حج نیز مانند نماز و روزه، برای مقاوم سازی روح و رفتار انسان است. افراد بشر، وقتی به سفر حج واجب می روند، باید تمام وابستگی های دنیوی را ...

ادامه مطلب

امام علی(ع) و حدیث « المُناشَدَه » – بخش دوم

در بخش نخست، ده مورد از فضایل مولای متقیان علی بن ابیطالب(علیه السلام) را از زبان خود ایشان برشمردیم، اینک به ادامه ی برجستگی های شخصیتی آن حضرت که در ...

ادامه مطلب

فرار مغزها و پیامدهای منفی آن

 بایدبا مطالعه عملکرد کشورهای نخبه پذیر در جذب نخبگان، امنیت فکری نخبگان برای حضور در عرصه های مختلف تولید علم در کشوررا تامین کنیم.  حجت الاسلام والمسلمین سید عبدالباقی اسحاقی در ...

ادامه مطلب

چهل حدیث از امام صادق (ع)

امام جعفر صادق (ع): چون خدا خیر بنده ای را خواهد او را نسبت به دنیا بی رغبت و نسبت به دین دانشمند کند و به دنیا بینایش سازد و ...

ادامه مطلب

چهل حدیث گوهر بار امام محمد باقر علیه السلام

قال الامام ابو جعفر محمد بن علی الباقر علیه السلام: دقت در حساب به اندازه عقول در دنیا. انما یداق الله العباد فی الحساب یوم القیامه علی قدر ما اتاهم ...

ادامه مطلب

شورای شهر و جایگاه مهم آن

 انتخابات در کشور ما، بخشی از کارکرد اصلی و وظیفه ی حکومت به حساب می آید. زیرا کلیه مسئولین نظام به طور مستقیم یا غیرمستقیم توسط مردم برگزیده می شوند ...

ادامه مطلب

مسئولان، مشکلات خبرنگاران را برطرف کنند

حجت الاسلام والمسلمین سید عبدالباقی اسحاقی با اشاره به  نامگذاری ۱۷ مرداد ماه  به عنوان روز خبرنگار، گفت : تا فردی وارد حوزه خبرنگاری و خبر رسانی نشود هرگز نمی ...

ادامه مطلب

سبد کالا و رابطه آن با منفعت و مصلحت مردم

 بخشی از وظایف اصلی دولت ها در هر کشور، فراهم کردن اسباب و لوازم رفاه و آسایش مردم می باشد که انجام این مسئولیت به وسیله ی ابزارهای مختلفی تحقق ...

ادامه مطلب

برکت در خطبه شعبانیه پیامبر اعظم(ص)‏

برکت، واژه ای است که در زبان محاوره ی ما ایرانیان ـ به خصوص در مسایل مالی و رفتاری ـ کاربرد فراوانی دارد و هنوز بسیاری از مردمی که با ...

ادامه مطلب

جهان در انتظار مهدی موعود(عج)

عقیده به یک اصلاحگر کامل که برای اصلاح امور جهان برپا می خیزد و جوامع بشری را به سوی خداوند هدایت می کند، اندیشه و عقیده ای جهانی است که ...

ادامه مطلب

مقاوم سازی انسان – بخش چهارم

امام علی(ع) و حدیث « المُناشَدَه » –

فرار مغزها و پیامدهای منفی آن

چهل حدیث از امام صادق (ع)

چهل حدیث گوهر بار امام محمد باقر علیه

شورای شهر و جایگاه مهم آن

مسئولان، مشکلات خبرنگاران را برطرف کنند

سبد کالا و رابطه آن با منفعت و

برکت در خطبه شعبانیه پیامبر اعظم(ص)‏

جهان در انتظار مهدی موعود(عج)

نویسنده : رفیعی : A d m i n